Neem jeuk tijdens je zwangerschap bloedserieus; zwangerschapscholestase

jeukEen beetje jeuk hoort erbij. Je huid rekt op. Dat dacht ik tijdens de zwangerschap van mijn eerste kindje. In week 34 kreeg ik namelijk jeuk.

Eerst een beetje kriebel hier en daar, maar na een paar dagen leek mijn hele lijf in brand te staan. Na een paar weken was de jeuk ondragelijk geworden en stond ik ’s nachts huilend van ellende onder een koude douche.

 

Ik kreeg eerst menthol gel van mijn verloskundige en smeerde me daar voor het slapengaan mee in. Dat gaf een half uur verlichting, maar daarna begon de hel weer. Geloof mij: liever pijn dan jeuk!

Na 39 weken hield ik het niet meer uit. Ik sliep amper en had zo op mijn benen lopen duwen (anders krabde ik mezelf open) dat ik onder de blauwe plekken zat. Mijn verloskundige kwam langs, wierp één blik op me en stuurde me naar het ziekenhuis.

Daar werd mijn bloed gecontroleerd en bleek ik zwangerschapscholestase te hebben.

Wat?

Zwangerschapscholestase.

Ik – en velen met mij – hebben hier nog nooit van gehoord. Daarom deel ik mijn ervaringsverhaal, want het is een zeldzame, maar ernstige complicatie waar veel onduidelijkheid over bestaat, zelfs bij deskundigen.

De verloskundige in Ter Gooi Blaricum deelde me mee dat ik de volgende dag werd ingeleid, omdat de aandoening gevaarlijk kon zijn voor mijn ongeboren kind.

Slik…

Verder kreeg ik weinig mee van wat de kwaal nu werkelijk inhield. Die informatie volgde pas veel later en dat was misschien maar goed ook.

Op 15 augustus 2011 (39 wk en 3 dg) werd mijn bevalling ingeleid en kregen we een gezonde zoon.

In 2014 raakte ik zwanger van mijn tweede kindje en had ik mijn eigen research op orde. In verschillende, vooral Amerikaanse onderzoeken, las ik dat zwangerschapscholestase vroeggeboorte en zelfs doodgeboorte kan veroorzaken. Ik schrok me wezenloos.

Ik hield de symptomen deze keer nauwlettend in de gaten:

  1. Jeuk op handpalmen en voetzolen en/of over je hele lichaam. Zodra je gaat krabben, breidt de jeuk zich uit. Vooral ’s avonds en ’s nachts heb je de meeste last
  2. Geen exceem (door te krabben kun je wel huidirritatie krijgen)
  3. Donkere urine en/of weinig plassen (geen pijn bij het plassen zoals bij een blaasontsteking)
  4. Lichtgekleurde tot wittige ontlasting
  5. Soms wordt je oogwit en/of je huid gelig

In week 35 voelde ik de inmiddels bekende tintelingen in mijn handpalmen en onder mijn voeten. Mijn urine was oranje, hoeveel water ik ook dronk. Ik aarzelde geen moment en nam contact op met mijn verloskundige. Zij verwees me door naar het ziekenhuis waar ik direct werd verwacht voor het prikken van bloed en een CTG-scan.

Mijn galzure zouten werden gecontroleerd, een ongewoon bloedonderzoek waarvan de vrouw op het lab niet eens precies wist hoeveel ze daarvoor moest prikken.

Met mijn baby was alles in orde, maar met mij niet. De galzure zouten waren maar liefst drie keer hoger dan de maximaal toegestane waarde. Bij een waarde van 40 is er een verhoogd risico op complicaties voor de baby, mijn waarde was 128. En dat terwijl de jeuk nog dragelijk was. Plotseling realiseerde ik me dat mijn eerste zwangerschap heel anders had kunnen eindigen…

Een gynaecoloog van Ter Gooi Blaricum vertelde me dat zwangerschapscholestase een mysterieuze complicatie is. Ten tijde van de geboorte van mijn eerste kindje was er nauwelijks iets bekend. Inmiddels wisten ze iets meer, maar de info is minimaal.

Wat is zwangerschapscholestase?

Cholestase betekent galstuwing: de wegen waardoor het spijsverteringssap gal wordt afgevoerd raken geblokkeerd. Je lever blijft vervolgens bilirubine (galkleurstof) aanmaken dat niet wordt afgevoerd, maar samen met andere galstoffen in je bloed weglekt. Dat heeft allerlei gevolgen, zoals geelzucht, jeuk, donkere urine en lichtgekleurde ontlasting. De stoffen komen via je bloed ook bij je ongeboren baby terecht.

Waardoor wordt zwangerschapscholestase veroorzaakt?

De aandoening wordt veroorzaakt door hormonale veranderingen die (in mijn geval door mijn zwangerschap) in je lichaam ontstaan. Erfelijkheid speelt waarschijnlijk ook een rol.

Welk effect heeft de galstuwing op je baby?

Vrouwen met zwangerschapscholestase hebben een grotere kans op een vroeggeboorte en in zeldzame gevallen overlijdt het kindje plotseling in je buik. De gynaecoloog vertelde dat het een raadsel is wat de doodsoorzaak precies is. Men vermoedt dat de stoffen die in je bloed terechtkomen zich aan de spieren van de baby hechten, en dus ook aan de hartspier.

Pas na 37 weken zien ze de kans op vroegtijdig overlijden van baby’s door deze complicatie toenemen. Het landelijke beleid van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie is de baby met 37 weken te halen. Zo wordt voorkomen dat je kindje voortijdig overlijdt.

Wat gebeurde er tot de inleiding met 37 weken?

Nadat opnieuw zwangerschapscholestase bij me werd vastgesteld, een dag voor Kerst, stelde de gyneacoloog een plan op.

  • Medicatie

Allereerst kreeg ik ursodeoxycholzuurtabletten (goed woord voor Wordfeud) om de galzurenzouten naar beneden te brengen. De jeuk werd direct minder en na een week was de waarde van 128 gezakt naar 63. Gehalveerd, maar alsnog veel te hoog.

  • Dagelijkse CTG

Dagelijks werden we in het ziekenhuis verwacht voor een CTG: een hartfilmpje van ons zoontje. Mochten de artsen afwijkingen ontdekken, dan werd ik eerder ingeleid. Zo niet, dan zouden we wachten tot 37 weken, zodat de longrijping voltooid was. We moesten erop vertrouwen dat de artsen de juiste risicoanalyse maakten… Tijdens alle feestdagen reden we dus op en neer naar het ziekenhuis. Spannende dagen en na elk goed hartfilmpje reden we opgelucht naar huis. Met een dubbel gevoel, want mocht het toch misgaan, dan zou dat acuut gebeuren en zou een goede CTG niets meer uitmaken…

  • Beweging in de gaten houden

Thuis moest ik alert zijn op bewegingen van de baby. Bij te weinig beweging (wat dat ook zou mogen zijn) moest ik direct aan de bel trekken en zou ik een extra CTG krijgen. Een stressvol gevoel. Als m’n zoontje even rustig was, werd ik direct ongerust. Zou hij overleden zijn? Bewoog hij, dan ontspande ik weer…

  • Vertrouwen op een goede afloop

In week 35 werd de cholestase bij me vastgesteld. We moesten twee weken wachten tot hij geboren zou mogen worden en leefden tussen hoop en vrees. Zelf konden we niet veel meer doen dan het plan van de artsen volgen en op de bewegingen letten. Regelmatig vroeg ik of hij niet eerder gehaald kon worden, wat maakt één dag uit? Maar de gynaecoloog hield vol dat we tot 37 weken moesten wachten. Pas daarna wordt de kans op complicaties reëel. We probeerden op hun kennis en ervaring te vertrouwen. En baden voor een goede afloop.

Geboren!

Ik wilde dolgraag bevallen, hoe sneller, hoe beter. Op 3 januari 2015 werd onze gezonde zoon geboren d.m.v. een inleiding. Het toeval wil dat er diezelfde dag nog twee andere vrouwen met dezelfde aandoening zijn bevallen.

De dankbaarheid en opluchting die we ervoeren, is met geen pen te beschrijven. Ik bleef de medicatie slikken en na twee weken was de jeuk helemaal verdwenen. Een maand na de geboorte waren mijn waardes weer normaal. De kans dat ik dit tijdens een derde zwangerschap weer krijg, is erg groot.

Vermoed je dat je zwangerschapscholestase hebt?

  1. Neem direct contact op met je verloskundige en dring aan op bloedonderzoek
  2. Benoem duidelijk de galzure zouten en de term zwangerschapscholestase. Bij mijn bloedonderzoek tijdens mijn tweede zwangerschap hadden ze alles gecontroleerd, behalve de galzure zouten 😛
  3. Word je met een zalf of gel naar huis gestuurd? Ga daar absoluut niet mee akkoord als je de genoemde symptomen herkent! Niet alle verloskundigen hebben voldoende kennis van deze complicatie
  4. Word je niet verder geholpen? Laat je verloskundige of huisarts mijn verhaal lezen! 

Het is een lange blog geworden, maar omdat ik zelf zo weinig informatie vond, versnipperd op internet, wilde ik een compleet verhaal vertellen voor iedereen die hier nu of in de toekomst mee te maken krijgt.

Heb je ook ervaring met zwangerschapscholestase? Heb je vragen n.a.v. mijn verhaal? Mail me via mamaseerstestapjes@gmail.com en/of reageer hieronder, zodat anderen iets aan je verhaal kunnen hebben.

Share on Facebook325Tweet about this on Twitter

102 thoughts on “Neem jeuk tijdens je zwangerschap bloedserieus; zwangerschapscholestase

  1. En dan kun je ook nog een atypische variant hebben van cholestase waarbij je galzure zouten normaal zijn maar een andere leverwaarden heel hoog. Ik had ook maar een klein beetje jeuk aan handen en voeten, en alleen ’s nachts. Ik heb een week in het ziekenhuis gelegen en uiteindelijk eerder bevallen. De leverartsen en gynaecologen snappen het nog steeds niet helemaal, dus mysterieus is het zeker!

    1. En hoe kwamen ze erachter dat het cholestase was? Bij mijn eerste waren de galzure zouten wel verhoogd dus toen was het duidelijk. Nu bij de 2e wel jeuk en verstoorde leverwaardes maar de galzure zouten zijn normaal

  2. Ook ik heb bij de eerste zwangerschapscholestase gehad. Ontdekt door een (ik dacht) arts-assistent die er toevallig over gelezen had. Behoorlijk ziek van geweest. Niks meer kunnen eten en drinken, de hele dag gal overgeven en jeuk om knettergek van te worden. Bij een 2de zwangerschap heb je 50-70% kans om het weer te krijgen. Ja dus, ik wel. Wel later dit keer en ik had gek genoeg geen jeuk. Voor de rest had ik alle symptomen weer , al begon de jeuk zoals meestal wel het geval is bij mij niet in de handpalm en voetzolen tijdens de eerste zwangerschap. Ik heb nog 4 dagen voor de bevalling in het zh gelegen. Beide zijn met keizersnede geboren omdat ik te ziek was. De eerste was een spoedbevalling met 37 weken, de tweede een geplande met 36 weken en 6 dagen. Bij de eerste inderdaad nog niet veel bekend, was in 2010. De 2de is geboren op 1 januari dit jaar. Beide kids in goede gezondheid gelukkig.

    Bereid je maar voor als je aan een 3de zwangerschap begint. De kans dat je het weer krijgt is meen ik 80%. Wij zijn gewaarschuwd ;).

  3. Hoi,

    Ik had 3 jaar geleden ook zwangerschapscholestase, nou willen we voor een 4de kindje gaan, maar hoeveel % kans heb je op een nieuwe zwangerschapscolestase?
    Mijn oudste kind en tweede kind heb ik nergens last van gehad?
    Hoeveel kans heb je er danop?

    Gr. Simone

    1. Hai Simone, mij is gezegd dat de kans groter wordt na elke zwangerschap, maar in jouw geval is dat dus niet zo geweest. Je kunt bij een gynaecoloog informeren?

      Gr.
      Esther

  4. Hi Esther,

    Wil je even hartelijk bedanken voor deze nuttige en volledige informatie over zwangerschapscholestase.
    Had al een tijdje last van behoorlijke jeuk over heel mijn lichaam, met name ’s avonds/’s nachts. Maar ik besteedde er te weinig aandacht aan. Gisteren kreeg ik ineens het gevoel dat ik er wel iets mee moet doen. Had jouw blog gevonden en heb gelijk de gynaecoloog gebeld. Kreeg een bloedonderzoek en zou maandag de uitslag van de galzure zouten pas horen. Maar ik had sterk het gevoel dat ze er nu zo snel mogelijk uit moet. Gelukkig een arts die mij serieus nam. Het bloedonderzoek werd spoed en inderdaad, te hoge galzure zouten, dus zwangerschapscholestase! Moest gelijk blijven en kreeg gisteren nog een ballonkatheter en vandaag wordt ik ingeleidt en zal ze geboren worden.
    Dus enorm bedankt voor jouw heldere informatie. Dat heeft ervoor gezorgd dat ik het op tijd heb kunnen ontdekken.

    Hartelijke groeten,
    Marriette

  5. Wat een duidelijk verhaal. Bij mijn eerste zwangerschap had ik ook verschrikkelijk jeuk, maar het hoorde erbij werd gezegd. Het waren vooral mijn enkels en tsja… Die waren dik dus logisch.

    Op 14 februari 2011 bevallen met spoed Ks (meconium in vruchtwater, foute ligging en uiteindelijk te lage hartslag) van gezonde meid.

    Door de ks stond ik bij mijn tweede onder controle in het zkh. Daar zag de vlk me tijdens de controle steeds krabben. Ze zij er weinig over en liet bloed afnemen. Ik was net thuis toen ik gebeld werd om terug te komen. Ook zwangerschaps cholestase. Ook medicatie en steeds aan de CTG. Een paar dagen later werd mijn zoon, toevallig ook op 15 augustus met een gepland ks geboren.

    Niemand in mijn omgeving kende het, ik ook nooit van gehoord. Nu ik eraan terug denk krijg ik nog jeuk. Wat een kwelling! Maar het is ook een gek symptoom van een gekke ziekte. Toen ik opgenomen was liep ik vaak rond in het zkh. Als ik dan een

  6. Allereerst: wat een duidelijk verhaal en zo herkenbaar!! Ik ben zelf ook januari 2015 bevallen van een zoontje die met 37 weken is gehaald ivm zwangerschapscholestase. Met 28 weken had ik ineens rode, jeukende uitslag op m’n buik, ik ben zelf werkzaam als doktersassistente dus ik ben even naar mijn baas gelopen. We dachten beide gewoon aan wat uitslag. Dus ik moest wat zalf gaan smeren en dat ben ik gaan doen. Geen klachten meer. Totdat ik ruim 32 weken zwanger was en op m’n werk ineens niet lekker werd, 2 uur later begon ik ineens heel erg over te geven. Verloskundige gebeld en die heeft toen thuis wat controles gedaan en me doorverwezen naar het ziekenhuis, het overgeven werd alleen maar erger en ik zat tegen uitdroging aan. Dus ik werd 1 nacht opgenomen ter observatie. Ik kreeg wat voor de misselijkheid en ik had het idee dat ik wel aardig opknapte. Waarschijnlijk buikgriep dachten we. Ik moest even een weekje uitzieken en thuis blijven van werk en daarna weer op controle komen omdat alleen mn leverwaardes behoorlijk afwijkend waren. Ik kan me 1 avond herinneren dat ik behoorlijke jeuk op mn handen en voeten had, maar heb dit verder niet gemeld. Na 1 week kwam ik terug op controle, ik voelde me wel aardig (ik dacht dat wat ik voelde, zwangerschaps gerelateerd was maar achteraf bleek dat dus niet zo te zijn, wist ik veel?!) Alle controles waren prima, hartje van ons kleine wondertje was super goed. Alleen nog even langs het lab om mn leverfuncties te controleren, die waren nog slechter als de week ervoor dus onderweg naar huis werd ik gebeld. Ik werd verdacht op zwangerschapscholestase (uuuh de wat??) Ik moest de volgende morgen meteen komen om mn galzuurzouten te laten prikken en die waarde was 46, te hoog en ik moest 4 weken later worden ingeleid. (slik). de 3 weken die we nog moest wachten waren spannend. Ik kreeg iedere dag een CTG thuis en moest 1x in de week naar het Ziekenhuis om te prikken en een gesprek met de gynaecoloog, ik was gestart met ursochol maar ondanks de medicatie stegen mn waardes enorm. Ik kreeg ook veel klachten met name misselijkheid, (lees… veel overgeven pfff) Gelukkig deed onze kleine spruit het goed in mijn buik en leek er geen last van te hebben. Al met al een goede bevalling gehad. (heb 3 dagen opgenomen gelegen met een ballon, wachtend tot mn lichaam wilde beginnen) maar zodra het wondertje op je buik wordt gelegd ben je alles vergeten. Niet in mn kraamweek hoor, tranen vloeide rijkelijk en de gedachten aan wat er mis kon gaan toen ik in het wiegje keek.. Moet ook zeggen dat ik best angstig ben voor een volgende zwangerschap.

  7. Hi Esther,
    Veel dank voor het online zetten van jouw verhaal en nuttige informatie over zwangerschapscholestase. Door jouw verhaal en informatie wist ik dat ik aan de bel moest trekken na het plotselinge optreden van jeuk in handpalmen en voetzolen en zijn we er tijdig bij.
    Hartelijk dank en groeten,
    Joukje

  8. Heel herkenbaar verhaal en eindelijk weer eens iets recents.
    In 2010 was ik 28 weken zwanger van mijn zoontje toen bij mij s nachts de verschrikkelijke jeuk begon onder mijn voeten en handpalmen. Heel ondragelijk, ook was ik al 7 maanden de gehele dag aan het spugen. Uiteindelijk aan de bel getrokken bij mijn huisarts, gelijk doorverwezen naar het ziekenhuis voor onderzoeken, toen ik thuis kwam werd ik gebeld Door de huisarts dat ik mijn tasje in moest pakken en werd opgenomen in het ziekenhuis omdat ik hele hoge waardes had en ze niet wisten wat ze er mee aanmoesten. Na een week in het ziekhuis en allerlei echo’s van mijn organen ( ik was zelf heel erg bang dat ik de diagnose kanker zou krijgen omdat ze niet wisten wat er met me aan de hand was en net een paar jaar daarvoor mij moeder verloren was aan die rotziekte). Uiteindelijk kwam er 1 arts met de diagnose zwangerschapscholestase, ben aan de ursochol gegaan maar de jeuk bleef verschrikkelijk. En net als iemand hier boven zei de waardes van 40 zijn hoog maar bij mij waren ze ook ver in de 100 dus de inleiding gepland met 36.4 weken, schijnbaar liep ik al langere tijd met ongeveer 3 cm ontsluiting rond en had veel last al van harde buiken. Onze zoon is in een raptempo geboren nadat mijn vliezen waren gebroken en ik aan de weeenopwekkers lag met 4 uurtjes. Mijn leverwaardes waren trouwens gelijk naar de bevalling flink gedaald. In 2013 is onze dochter geboren, ik liep zoiezo al in het ziekenhuis met controles ivm de cholestase in 2010 en na 2 miskramen. Bij haar kreeg ik met 30 weken opeens weer s nachts extreme jeuk en wist ik meteen dat het weer raak was, gelijk aan de ursochol en de wekelijkse bloedprikken op galzuren zouten. Bij deze zwangerschap was het wel moeilijker omdat onze dochter rustiger in m.n buik werd en ook afwijkingen bij de ctg kreeg, dus nog vaker baar het ziekenhuis en op ten duur zelfs s ochtends en s avond op en neer naar het ziekenhuis voor ctg, de ene keer was de ctg goed en de andere keer niet, bij twijfel zou ze meteen gehaald worden. Ook bij haar een datum geprikt voor inleiding met 36.4, mijn vliezen hebben ze gebroken en had al langere tijd( dagen en de iets mindere heftige al weken) regelmatige harde buiken en 3 cm ontsluiting. Ze is zonder me aan het infuus te leggen voor inleiding zelf al geboren met 2 uurtjes. Nu verwachten wij ons 3de kindje en had de hoop dat ik deze zwangerschap niet de cholestase zou krijgen maar na lichte jeuk en twijfel vorige week met 27 weken de galzuren zouten geprikt heb ik de nacht daarna niet geslapen door weer die verschrikkelijke jeuk, dus de gynaecoloog gebeld en de bloedonderzoek met spoed te onderzoeken blijk ik helaas weer zwangerschapscholestase te hebben, ben er best verdrietig van vind het nu nog spannender omdat je weet wat de risico’s zijn. Ik ben gelijk weer aan de ursochol gegaan en al hogere dosis omdat mijn waardes vorige week terwijl ik nog niet veel jeuk had al op 38 zaten en dat al zo vroeg helaas. Gelukkig word ik begeleid door een hele lieve goede begripvolle gynaecoloog al vanaf mijn eerste zwangerschap, dokter Rombout in het albert schweitzer ziekenhuis zij is gespecialiseerd in zwangerschapscholestase in hoeverre ze dat kan omdat het niet zo heel bekend is in nederland. Ik heb nog 8 weken te gaan, maar heb zelf sterk het gevoel dat dit kindje uit zichzelf eerder geboren zal worden doordat ik mijn rust niet kan krijgen/nemen die ik bij mij vorige zwangerschappen wel had, het is best druk met een zoon van net 5 en dochter van 2.5 om je heen ( mijn partner is veel weg Door ons beroep dus moet t voornamelijk alleen doen), en dat beangstigd me toch best wel een beetje.
    Wil ook aan zwangere vrouwen die ontzettende jeuk aan de voeten en handen krijgen er op wijzen laat je doorverwijzen naar een gynaecoloog en sta erop dat ze galzuren zouten prikken, met een dag kunnen ze de uitslag hebben, het is zo belangrijk dat je dan geholpen word ook omdat er nog te weinig over bekend is.

    Groetjes Miranda

  9. Wat een herkenning….

    Ik heb ook een extreme vorm van zwangerschapscholestase gehad, met uitvallen van nier- en leverfunctie.
    Dit was tijdens een tweelingzwangerschap, waardoor het volgens de gynaecoloog dubbel zo erg was.
    Maar nu is er ergens nog een wens voor een 3e kindje, 2e zwangerschap dus…. maar ik durf niet! Ik wil dit mezelf, m’n lijf, m’n gezin en een eventuele baby niet nog een x aan doen….. Ik vind het zo lastig!
    Mijn jongens zijn uiteindelijk geboren met 31.5, omdat het voor mij niet meer ging. Wat een heftige start…
    Ik had amper jeuk, alleen maar sterk verminderde orgaanfuncties! Lastig, lastig, lastig…….
    Maar fijn om deze verhalen te lezen, soms voel je je erg eenzaam in deze diagnose!

  10. Hoi Allemaal

    Inmiddels ben ik zwanger van mij 3e kindje. Bij de eerste was ik naar het zkh gegaan omdat ik hem minder voelde bewegen, terloops noemde ik de jeuk aan mn handen en voeten. Galzuren zouten waren afgenomen en waren 18. Niet schrikbarend. Dag erop is mijn zoontje geboren.

    Februari van dit jaar is mijn dochter geboren. Ik had met week 28 de welbekende jeuk(voor mij). Verloskundige zei me gebruik menthol gel…. Met week 31 antibiotica gehad waar ik allergisch op reageerde. In plaats dat de jeuk verminderde werd het hoe langer hoe heftiger. Op een dag was het zo erg dat er iets aan gedaan moest anders deed ik het zelf. Heb ik ergens in artikel gelezen dat deze ieuk zo heftig is dat het niet verenigbaar is met het leven….dat klopt echt.
    Maar goed ik werd allert op bewegen in mn buik en was bezorgd. Er werd bloed afgenomen..de waarde 40(niet op het hoogtepunt vd jeuk afgenomen) met 36.6weken ben ik gestript…..ik was zo bezorgd en wolde dat ze uit mn buik was.

    Nu inmiddels 18 weken zwanger en een week geleden is de welbekende jeuk weer begonnen. Ik dacht wat vroeg maar bij de gyneacoloog aangekomen bleek als je het eens gehad heb de kans zeer groot is dat volgende keer weer krijgt. Ik zei nog het is wel vroeg….nee hoor komt ook eerder voor zei hij me. Medicijnen mee waarmee ik moet starten als bloed bekend is of als ondragelihk wordt. Het is nog te houden.
    Ik hoop dat het niet zo erg wordt als vorige keer………
    Ik beval liever nog 10x dan nog eens zo’n jeuk!
    Groetjes Marloes

    1. Hey Marloes

      Ik ben nu 22 weken zwanger van mijn tweede. Nu heb ik al een hele tijd jeuk maar niet aan voetzolen ofzo.. Vooral onderbenen, onderrug en buik. Na dit allemaal te lezen begin ik mij toch zorgen te maken, dacht dat het onschuldig was. Ik krab mij letterlijk verloren en “open” :(.
      Moet ik dit gewoon melden aan mijn gyneacoloog? Ik ga pas binnen dikke twee weken terug.

      Groetjes
      Kim

      1. Hoi Kim,

        Wat zei de gyneacoloog?
        Ik ben zelf 21 weken zwanger van de tweede en belde de verloskundige vorige voor tips tegen de jeuk. Ik had en heb totaal geen jeuk aan de binnekant van mijn handen en voeten maar wel over de rest van mijn lijf dus dacht niet aan zwangerschapcholestase.
        Helaas maandag de uitslag gekregen en het is het wel. De jeuk was al bijna weg maar de waardes van galzouten toch veel te hoog.
        Nu iedere 2 weken bloed prikken en iedere week een echo. Ik schrok er van zo vroeg want overal lees je de laatste 3 maanden.
        De assistente in het zkh gaf aan dat er geen foldrs te verkrijgen zijn en dat ik zelf maar even op internet moest gaan zoeken. Gelukkig kwam ik deze blog tegen heel erg fijn!
        Nu nog 16 hele weken stressen en hopen dat alles goed verloopt!!

      2. Het is juist de voetzolen en handpalmen die zorgen voor de jeuk hierbij. Vanwege de leverwaarders die verhogen krijg je daar jeuk.

        1. Ha Jenny, dat is meestal het geval, maar zeker niet altijd. Klachten kunnen ook atypisch zijn, dat betekent dat je dus geen of weinig jeuk op je handpalmen of voetzolen hebt, maar wel op andere plekken. Laat je vooral óók testen als je op andere plekken jeuk hebt. Dat was bij mij het geval en toch ook zwangerschapscholestase. De ziekte is te gevaarlijk om je hierdoor te laten misleiden.

  11. Hoi, mijn verhaal kan een op een gelegd worden met die van Esther. Alleen speelde het bij mij in 2004 met nagenoeg nul info op internet te vinden . Nu inmiddels wat jaren verder … Ik heb na de cholestase klachten gehoude: Ik ben chronisch duizelig, zie troebel en heb concentratie problemen en jawel branderige handen. Vooral ‘snachts. Bij zwangersschaps vergiftiging hoor je veel klachten van moeders na de zwangerschap. Ik kan bij cholestase nauwelijks iets vinden. Weet iemand hier iets over?
    Alvast bedankt
    Kiek

  12. Esther, ik wil je laten weten dat Tergooi er nu goed mee om gaat! Bij de eerste jeuk werd er meteen aan de bellen getrokken en sta ik onder strenge controle. Jouw blog heeft mij wel geholpen om toch te gaan voor een check ipv afwachten. Dank je wel!!

  13. Fijn dat dit artikel makkelijk was te vinden op het internet. Bleek bij ons ook te spelen. Inmiddels is moeders, na inleiding, bevallen van een gezonde dochter. Beiden maken het bovengemiddeld goed! Dank voor publiceren van dit artikel

  14. Hallo iedereen, heb al 2 weken last van jeuk. Begon op mijn voeten dan naar mijn handen en dan Was het overal op mijn lichaam… Vooral in de nacht.
    Ik ben nu 32 weken zwanger. Mijn bloed is geprikt en dinsdag weet ik de uitslag van mijn galzuren waarde.

    Heb een zalf meegekregen van de dermatoloog en pilletjes tegen de jeuk maar minderen doet het niet.

    Hopen dat het dinsdag een goede uitslag is.

  15. Wat fijn om dit recente blog te lezen! Ook bij mij is bijna 2 weken geleden cholestase vast gesteld, en flink ook… Waarde 138. Schrok me wild!
    Ik ben nu 33 weken zwanger. Heb in mijn eerste zwaNgerschap pre-eclampsie gehad en ook nu is mijn bloeddruk gestegen. Slaapgebrek em jeuk helpen natuurlijk niet daarbij… Ursechol helpt wel tegen de jeuk, maar weg is het zeker niet! Verschil is dat ik niet meer met een vork mijn huid eraf wil krabben, maar slapen is nog steeds een uitdaging.
    Het is zo spannend allemaal! 2 keer per week ctg en anDere controles en alles zelf goed in de gaten houden. Word er wel een beetje nerveuzig van…

    Bedankt voor je info! Het is goed om zoveel mogelijk te weten en de juiste vragen te kunnen stellen! Op naar de 37 weken, ik duim ervoor!!

      1. Hoi Esther,

        Tja, ondanks ursochol bleven alle waarden stijgen. Ze durven het niet meer aan en ik word morgen ingeleid (36+4). Afgelopen week best goed geslapen, maar vandaag onrustig en dus nog op. Zal wel beetje spanning zijn :-). Zoonlief doet het nog steeds hartstikke goed en bouwt een feestje in mijn buik.

        Op naar morgen!!

          1. Hoi Esther,

            Het waren een beetje chaotische weken… Inleiden is uiteindelijk niet gelukt. Net als bij de eerste ben ik blijven steken op de 2-3 cm die d ballon had gedaan. Ook nadat de vliezen onder druk waren gebroken. De kleine man kon of wilde niet eens indalen. Nadat ook de ruggeprik niet helemaal werkte, het kleine bekken raakte onvoldoende verdoofd en juist daar had ik extreme weeën, hebben mijn man en ik gekozen voor een keizersnede. Achteraf is die instinctieve keuze onze redding geweest.. Tijdens de ks bleek mijn oude litteken van de vorige ks al zo dun dat di scheurde en door scheurde helemaal tot voorin de schede. Met 5 gynaecologen zijn ze 2 uur bezig geweest met hechten. Mijn baarmoeder en blaas moesten zelfs uit de buikholte gehaald worden… Ik ben bijna 3 liter bloed verloren en herstel is dus een lange weg. Maar, onze zoon Sil is op 16 februari kerngezond ter wereld gekomen!! Ons gezin is compleet (ik begin er nooooooooit meer aan haha) en we zijn apetrots op onze wondertjes (want dat we er allemaal zijn gezond en wel mag zeker een wonder genoemd worden). Ik neem de tijd en rust om te herstellen en om volop te genieten. Uiteraard is niet alles altijd leuk, maar ik kan niet anders dan dankbaar zijn!

          2. Jeetje Kirsten, wat een verhaal! Maar van harte met jullie zoon Sil, wat een mooie naam. En succes met het herstel verder. Fijn dat je hebt laten weten hoe het is afgelopen. Groetjes! Esther Kaper

  16. Dag dames!

    Ook ik heb sinds afgelopen weekend plotseling jeuk over mijn gehele lichaam. Vandaag verloskundige gebeld met de verontrusting dat het wel eens zwangerschapscholestase zou kunnen zijn. Ze twijfelde geen moment en stuurde mij acuut naar de gynaecoloog. Vanmiddag bloed geprikt, urine afgenomen en een CTG gehad. CTG was goed. Leverfuncties gestoord welke de verdenking verhogen dat ik cholestase heb. Vrijdag zijn mijn galzuren zouten bekend en weet ik of het wel of niet zo is. Heb meteen Ursochol meegekregen en moet vrijdag weer bloedprikken en nieuw CTG maken. Ben benieuwd wat eruit gaat komen.
    Ik ben trouwens ook al langere tijd veel duizelig en lichter in mijn hoofd. Bloeddruk is goed en ijzer was te laag. Deze is momenteel weer prima op orde maar de duizeligheid blijft met vlagen aanwezig. Is dit ook typisch voor deze aandoening?
    Ik ben momenteel 32 weken zwanger en ga ervaren hoe nu verder. Super fijn dit verhaal zo makkelijk te vinden zodat ik waarschijnlijk de juiste actie heb ondernomen.

    Succes allemaal en op naar gezonde kinderen!!

    Liefs Joyce

  17. Hoi Esther,

    Bij ons is het helaas ernstig fout afgelopen. Wij waren in verwachting van een tweeling. Bij ons is rond de 27e week cholestase gediagnostiseerd. Voordat de galzurezouten bekend waren was de jeuk dermate ernstig dat mijn vrouw bijna 20 dagen nagenoeg niet had geslapen (hazenslaapjes van een paar uur). De galzurezouten waren op een gegeven moment gestegen tot 156 (met gebruik ursochol). Deze waarden hebben wij achteraf pas vernomen. Los van de cholestase was mijn vrouw bekend met zwangerschapsvergiftiging, lag onze dochter in stuit en bij een eerdere bevalling sprake van een stortbevalling (bevalling binnen 2 uur). Met 30 weken is mijn vrouw opgenomen in een academisch centrum ivm dreigende vroeggeboorte. Daar zijn weenremmers gegeven en was de afspraak dat als de kinderen er na drie dagen nog zouden zitten en onze dochter nog in stuit lag een sectio zou worden gedaan. Uiteindelijk was ze 3 dagen opgenomen en hadden we ettelijke malen geëist dat een arts zou komen. Helaas helaas aan ons verzoek geen gehoor gegeven. Achteraf bleek dat ze zonder enige vorm van overleg heel hoog spel hebben gespeeld en de bekende medische gegevens niet (waar onder galzure zouten) hebben geraadpleegd.

    Conclusie van alles is een spoed sectio die helaas te laat was. Om het verhaal compleet te maken is mijn vrouw in de uitslaapkamer gefeliciteerd met de geboorte van een gezonde dochter en zoon.

    Kortom cholestase bij een zwangerschap is bloedlink. Daarnaast is het van levensbelang dat je een arts hebt die met je meedenkt en de risico’s gezamenlijk worden besproken en een goed plan wordt opgesteld hoe te handelen.

    1. Ach, wat intens verdrietig… ben er stil van. Een heftige reactie, maar goed dat je reageert, want het is zo belangrijk dat deze complicatie bekender wordt en de risico’s zo klein mogelijk gemaakt worden. Ik wens jou en je vrouw vreselijk veel sterkte en troost toe om verder te gaan met het leven na zo’n ingrijpend verlies. Warme groet, Esther Kaper

  18. Hoi Esther,

    Ik wil jou ook bedanken voor je duidelijke verhaal! Door jouw verhaal besloot ik op een controle afspraak bij de vk ( ik was toen 34 wkn zwanger )aan te geven dat ik jeuk had en vooral aan mijn handpalmen en voetzolen (de jeuk was niet extreem maar vond de plekken wel bijzonder). De vk stuurde mij direct door naar het ziekenhuis. Daar zagen ze in mijn bloed dat mijn leverwaardes afwijkend waren dus kreeg meteen ursodeoxycholzuur tabletten mee. Een paar dagen later kreeg ik de uitslag van de galzuren zouten: 160. Vanaf dat moment moest ik 2x per week naar het ziekenhuis voor een ctg en bloedafname. Ik zou ingeleid worden met 37 weken. In die periode zijn mijn waardes heel even naar 110 gezakt maar op het einde kwamen ze zelfs boven de 200 uit. En dat met medicatie… En de jeuk was nog steeds niet extreem. Ik heb er veel stress van gehad maar na een voorspoedige inleiding en bevalling is onze zoon gezond ter wereld gekomen en is hij alweer 3 weken oud. Nogmaals bedankt voor je verhaal… Het zorgde voor meer duidelijkheid over deze vage aandoening!

  19. Hoi Esther

    In december plaatste ik al mijn verhaal over mijn 2 eerdere zwangerschappen en cholestase. Nu ben ik 28.5 week zwanger van de 3e en sinds week of 3 begon de jeuk licht. Vorige week vrijdag begon het heftiger te worden en van de verloskundige moest ik maamdag maar bloed prikken. Ben toch zondag naar het ziekenhuis gegaan. Na 2 nachten weinig slaap vd jeuk. Vandaag de uitslg gehad(duurt inmiddels maar week ipv 2 weken) waarde was licht verhoogd 15. En ben na prikken gelijk met urcochol beginnen met binnem 2 dagem resultaat…..jeuk is weg. Nu over 1.5 week weer prikken. Ben benieuwd……

  20. Hallo allemaal.

    Gelukkig ben ik niet de enige.
    Mijn 2e zwangerschap ook weer cholestase.
    Ben nu 33 weken. Donkere urine en vreselijke jeuk onder mijn handen en voeten.
    As week bloedafname, hopelijk is het niet te erg.
    Best weer een eng idee 🙁

  21. beste,

    in 2006 ben ik ingeleid nadat bleek dat ik zwangerschapscholestase had. was toen 40+ weken. verloskundige deed het af met jeuk hoort erbij en anders kunnen we je inleiden. was toen 32 weken. gyn had gezegd dat een volgende keer medicijnen zouden zijn. tweede zwangerschap weer jeuk met week 24. niks aan te doen, leverwaarden en galzouten waren binnen de marge dat het geen cholestase was. uitzingen met mentholgel (wat niet hielp natuurlijk) oxzazepam (wat ook niet hielp) en hormoonzalf (wat een beetje hielp).
    derde zwangerschap veel later vanwege dit gegeven in 2014. inmiddels had ik voor mijn Eigen bedrijf een opleiding gevolgd die mij erg goed van pas is gekomen.
    in week 32 kreeg ik weer prompt jeuk, niet kunnen slapen. dus leverwaarden en galzouten en zuren laten testen. in het begin vd zwangerschap ook een test gedaan om beginwaarden te hebben. waren waren iets verhoogd.

    ik ben toen direct gestopt met snelle suikers en ben toen Caveman gaan eten.
    daarnaast ben ik gestart met Lglycine. jeuk verdween en waarden stabiliseerden.
    heb het meegenomen naar mijn gyn. niks mee gedaan voor zover bekend.
    in 2015 een gezonde jongen op de wereld gezet.

    1. Je bilirubine was niet verhoogd, toch? Dat is de waarde waar het om gaat. Het vermijden van snelle suikers helpen daar helemaal niet bij als je echt cholestase hebt! Pas op met het geven van goedbedoeld maar slecht voedingsadvies!

  22. Hallo Esther,
    Bedankt voor je verhaal! Het onze lijkt daar erg op. Een weekje jeuk – handpalmen, voetzolen, maar ook oksels en binnenkant ellebogen. Google leverde o.a. jouw blog op, maar aangezien de jeuk bij mij niet gekmakend was, dacht ik ‘het zal wel niet…’. Toch bleef het in mijn hoofd zitten en was dat voor mij een reden toch ‘zomaar op zondag’ contact op te nemen met mijn verloskundige. Nog diezelfde dag werd ons bloed getest in het ziekenhuis en bleken mijn waarden rond de 60 te zijn – en dus hoge risico groep (hoger dan 40). Medicijnen gekregen (dezelfde als jij), plus de boodschap / het advies in te leiden bij 37 weken. Een schok, maar die werd nog groter toen 4 dagen later de waarden waren verdubbeld en er besloten werd direct in te leiden. Het was flink schrikken. Ook het ‘zelf goed moeten voelen of de baby nog beweegt’ vond ik een zware verantwoordelijkheid die mij zeker wakker hield, naast de jeuk.
    Met 35 weken werd onze dochter geboren. Na een week couveuse/ziekenhuis kon onze sterke dochter gelukkig naar huis en gaat alles nu goed. 🙂
    Bedankt voor je blog. Iedereen mag en moet jeuk klachten in de zwangerschap serieus nemen. Overigens waren mijn verloskundigen – voor wie mijn belletjes nooit te veel waren – en het ziekenhuis heel adequaat en bekend met het fenomeen. Aan alle lezers: bij twijfel dus altijd je zorgen voorleggen!
    Groet,
    Elcke

  23. Helaas ben ook ik bekend met zwangerschapscholestase. Bij mijn 1e zwangerschap (2011-2012) kwamen we er rond de 20 weken achter. De intense jeuk (alsof je een vreselijke kriebeltrui aan hebt, maar dan over je hele lijf) beheerste mijn dagen. De galzure zouten liepen op tot 146. Nadat ik bij verschillende specialisten ben geweest kwam ik terecht bij dé leverarts van Nederland: dr. Beuers in het AMC. Hij heeft geconstateerd dat ik een zeldzame chronische leverafwijking heb: een mutatie van de levercel die transporteiwitten van de gal naar de lever vervoert, genaamd BSEP. Ik zou ingeleid worden met 36 weken, maar mijn zoon kwam zelf een paar dagen eerder. Het is een prachtig gezond mannetje!
    Na ruim 3 jaar durfden mijn man en ik het weer aan, ondanks dat we wisten dat de leverklachten terug zouden keren. NB: Ik heb in het dagelijkse leven totaal geen last van BSEP, alleen als er extra veel van de lever wordt gevraagd (zoals tijdens zwangerschap). Momenteel ben ik 31 weken zwanger en is de ellende 2 weken geleden weer begonnen. Gelukkig later dan verwacht, maar niet minder heftig. Met 37 weken word ik ingeleid. Dankzij mijn heerlijke zoon heb ik goede hoop, maar ik tel de weken af tot hij (hopelijk) gezond op de wereld is!

  24. Bedankt voor je duidelijke verhaal. Bij mij werd de jeuk in een paar dagen steeds erger. Eerst dacht ik dat het geen kwaad kon, tot ik jou blog had gelezen. Daarna had ik toch maar even gebeld naar het ziekenhuis voor advies (ik was daar al onder controle). Ik kon meteen langs komen. Gelukkig werden mijn klachten serieus genomen en werd mijn bloed meteen gecheckt op lever- en gal waarden. Geen schrikbarende waardes (14) maar wel met medicijnen naar huis gestuurd en morgen heb ik mijn (reguliere) afspraak bij de gynacoloog. Gelukkig ben ik over een paar dagen al 37 weken….

  25. In het holst van deze nacht stuitte ik op dit blog….morgen ga ik meteen de gyn. Bellen. Ik lig namelijk de zoveelste nacht wakker van de niet te houden jeuk aan m’n armen. Ik heb al jeuk vanaf dag 1. Echter kwam het en ging het. Nu ben ik 36+5 w zwanger. En sinds een week of 4 is de jeuk werkelijk onhoudbaar vervelend. De huisarts heeft me ingestuurd voor bloedonderzoek 2 weken terug . Hij heeft me uiteindelijk op van alles laten testen maar helaas niet op de galzuren zouten. Ik werd naar huis gestuurd met een tube hydrocortison crème. De gynaecoloog heeft me uiteindelijk nogmaals laten testen maar het was al duidelijk dat het minimaal 2 weken zou duren voor er een uitslag was ben dan 38w zwanger. Ik loop bij de gyn. Omdat de prognose is dat m’n baby aan de maat is en dus aan inleiden moet worden gedacht. Vanavond en vandaag ook een mak gevoel in m’n buik. Ze is rustiger dan normaal. Daarnaast vorige week spontaan meermaals gebraakt. Allemaal gekke symptomen vind ik. Ik voel me niet zo erg serieus genomen door het hele zootje aan geboortezorg deskundigen hier in de omgeving. Men geeft je snel het gevoel dat je zeurt. M’n hele zwangerschap is al kommer en kwel dus betreffende de jeuk was het ook al snel “heb je haar weer met haar gezeik”. Nachten heb ik er inmiddels al van wakker gelegen. De gyn gaf me er medicatie voor. Promethazine. En dan innemen voor het slapen gaan ivm sufheid. Ik meen serieus dat ik dit een heftig middel vind tijdens een zwangerschap. De bijwerkingen lezen alleen al maken me beroerd. Ik weiger dit dus te nemen. Tot de tijd van helderheid doe ik het maar met m’n tubes mentholgel en koelzalf, maar morgen ga ik wel even bellen of er al een uitslag is. Nachten niet slapen lijken me namelijk ook niet echt bevorderlijk gezien wat er nog komen gaat. Dit hele gedoe maakt wel dat ik zeg eens maar nooit meer…..alles bij elkaar heb ik werkelijk geen moment kunnen genieten van het zwanger zijn. Ik kan werkelijk niet wachten tot het allemaal achter de rug is en dan waag ik me er echt nooit meer aan. Ik hou jullie op de hoogte.

  26. Supergoed, dit blog!

    Na dit gelezen te hebben heb ik, mede op aandringen van een vriendin, toch ook maar contact opgenomen met mijn verloskundige. Dit ondanks dat het qua verschijnselen allemaal wel meeviel. Het was alleen allemaal net een beetje raar.
    Inderdaad ook onverwacht spugen, maar ja, er heerst ook veel deze winter. Maar ik spuugde wel erg veel gal en het patroon klopte ook niet helemaal met andere keren dat ik ziek was. Donkere urine, logisch als je net veel gespuugd hebt en na wat schommeling was mijn urine een kleine week later weer licht. Natuurlijk jeuk over mijn hele lichaam, waar ik ook wakker van lag, maar niet zo onhoudbaar als ik hier boven soms lees, dus een droge huid zou ook best kunnen. Wel weer vaker misselijk, maar ja, hormoonverschuiving aan het eind van de zwangerschap kan daar ook aan bijdragen. Heel weinig eetlust, kan gebeuren dacht ik. Onwijs moe, tsja, dat hoort erbij zegt iedereen. Iets dikkere benen, leek me niet zo gek als je minder beweegt door bekkenklachten, misselijkheid en moeheid. En ga zo maar door. Eigenlijk trok ik alleen aan de bel omdat het totale patroon net wat raar was en niet helemaal goed voelde.

    Mijn verloskundige dacht meteen aan cholectase. In het ziekenhuis waren ze ook heel serieus.

    Urine, leverwaarden, CTG, alles was in orde. Alleen de uitslag van de galzurenzouten liet nog even op zich wachten, maar de boodschap leek me overduidelijk: dat zal ook wel oké zijn, want de rest ziet er zo goed uit.

    De volgende dag werd ik gebeld: mijn galzurenzouten waren 27! Niet zo hoog als je hierboven vaak leest gelukkig, maar wel veel hoger dan verwacht aan de hand van de klachten. En hoog genoeg om een serieus risico te vormen voor de baby en dus meteen onder versterkte controle te staan, volgens de protocollen niet meer thuis te mogen bevallen, en met uiterlijk 40 weken ingeleid te worden (boven de 10 word je met 40 weken ingeleid, boven de 40 met 37 weken).

    Dus ook als je denkt dat het wel mee zal vallen: je kunt het maar beter toch even laten controleren. Ik voelde me ook een aansteller, nu zou ik willen dat ik dat inderdaad geweest was.

    Gelukkig lijkt het, in ieder geval in mijn omgeving, wel steeds bekender te worden. Als ik het zo lees denk ik dat er meer mensen mee rond zullen lopen dan gedacht.

    Heel veel sterkte iedereen!

  27. ik heb een vraagje hoop dat jullie me kunnen helpen.. ik heb sinds eergisteren jeuk in me knieholtes, en vanaf vannacht jeuk onder me voeten en nu ook me handpalmen word er gek van zelf me vingers jeuken.. gelukkig heb ik om 1 uur afspraak al staan met me verloskundige.. maar nu dat ik zit lees ben ik wel heel bang.. heb al 2 keer in het ziekenhuis gelegen.. de eerste keer dat was met 26 weken toen dachten ze dat ik moest bevallen dus ook echt een nacht moeten blijven liggen ik dag meer aan stress mijn vader lag op de zelfde dag op sterven gelukkig is die sterk genoeg en daar gaat weer goed mee.. 2 de keer was week erna toen gingen ze naar der hartje luisteren en moest ik een echo laten maken.. dat was gelukkig goed dus mocht weer naar huis.. ik hoop zo dat alles goed is wil zo graag thuis bevallen ben nou 38 weken en 2 dagen zwanger.. maar met alle klachten steeds is de hoop dat ik thuis mag bevallen beetje voor beetje in water zie vallen.. hoelang hebben jullie met dat jeuk gelopen voor dat jullie naar de verloskundige gingen.. gelukkig voel ik der nu.. dus ze is der nog maar ben wel heel bang.. toen ik voor het laatste keer in ziekenhuis kwam toen had ik der niet gevoel een hele dag dus raakte in paniek.. me hele zwangerschap is zwaar voor me geweest ik heb ook al vanaf 4 maanden last van me lichaam amper kunnen lopen en nu word dat ook steeds erger

  28. Toen ik 28 weken zwanger was kreeg ik plots hevige jeuk ’s nachts. Ik dacht dat het niets was omdat ik wel vaker exzeem of allergische reacties heb. Maar mijn vriend vertrouwde het niet. Hij begon meteen te surfen op internet en las over cholestase. Hij stelde me de vraag of ik ergens rode vlekjes had, maar vreemd genoeg zag je nergens iets. Ik had ook jeuk op vreemde plekken zoals mijn voetzolen en handpalmen. Ik ben heel blij dat hij het toen heeft opgezocht want door over cholestase te lezen nam ik meteen contact op met de gynaecoloog. Dit was net voor het weekend en hij stelde me voor even te proberen om een middel te nemen tegen allergie. Ik mocht hem die maandag opbellen voor een afspraak als het niet beter was. De jeuk ging echt niet over. Daarom trok hij meteen mijn bloed. De leverwaarden waren al snel binnen en waren zeer slecht. Op de waarde van de galzouten moet je bijna een week wachten. Omdat de leverwaarden zo slecht waren zijn we meteen gestart met de medicatie voor cholestase (ursofalk). Gelukkig maar, want toen mijn waarden later binnen waren bleken deze extreem hoog te liggen (maar liefst 248!). Er werd toen even getwijfeld om me dan al te laten bevallen, maar omdat ik toen nog maar 29 weken zwanger was leek het toch beter om nog zolang mogelijk te wachten. Ik werd van dan af bijna dagelijks verwacht in het ziekenhuis om aan de monitor te liggen. Zo konden de dokters opvolgen of alles nog ok was met ons kindje. Ons zoontje stelde het steeds zeer goed. Zo konden we telkens met een gerust hart naar huis vertrekken. Regelmatig werd ook mijn bloed getrokken en werden alle waarden gecontroleerd. De medicatie sloeg aan en langzaam daalde de concentratie van galzouten tot in de 60. Helaas was er later terug een stijging, tot ik op een gegeven moment terug een waarde had van 247. Ik was toen 35 weken zwanger. Omdat ik reeds medicatie voor de longrijping had gekregen besliste de gynaecoloog om ons zoontje te laten komen, het gevaar voor hem werd te groot.
    Het verhaal dat hierboven staat beschreven is voor mij enorm herkenbaar. Deze blog heeft me veel geholpen, want nergens vind je zo’n uitgebreide informatie over zwangerschapscholestase. Dankzij de informatie op internet zijn we gelukkig snel in actie geschoten en waren we nog op tijd om de medicatie op te starten.
    Ondertussen is ons zoontje bijna 5 maand oud en hij doet het heel goed.

  29. Beste meiden, vandaag toch maar aan de bel getrokken. Al een tijdje last van diverse dingen, maar je wil niet als aansteller afgeschilderd worden dus sukkel je maar door. Ik heb al weken last van jeuk. Ik ben nu precies 34 weken en ik denk dat het is begonnen met 30. Ik had olifant voeten dus ik dacht dat de jeuk door de vocht kwam. Ik was zo opgezwollen dat mijn handen vreselijk tintelende, dus ik naar de huisarts. Door gestuurd naar de neuroloog en daar kreeg ik injecties in mijn polsen tegen capaletunnelsyndroom. Dat probleem werd gelukkig minder, maar de hitte in mijn handen en voeten niet!! Nachten wakker in een bak ijskoud water en slapen met natte theedoeken om je voeten heen!! Pff, niks hielp!! Toen kwam de jeuk, zo erg dat je kussentjes onder je voeten en op je handen helemaal opzwellen. Dus ik naar de drogist voor verkoelende gel, want slapen deed ik niet meer. Ik ga 4 keer per nacht naar de wc en smeer mij elke keer met de gel in. Helaas helpt het niet. Vandaag was ik het zat!! Ik slaap bijna niet, ben al dagen misselijk, hoofdpijn, duizelig, het gevoel dat mijn handen en voeten in de fik staan en de jeuk zit nu overal. De verloskundige stuurde mij gelijk door naar het Spaarne ziekenhuis voor onderzoek en hier lig ik dan. Ze hebben net een filmpje gemaakt en de baby doet het goed. Bloed afgenomen, maar ik moet een uurtje wachten op mijn uitslag. Ik ben benieuwd!! Waarom duurt het bij sommige van jullie een week? Of zelfs twee? Hier binnen een uur! Ik kon de afgelopen dagen niet meer goed lopen van de zwelling dus heb ik twee dagen plat gelegen. Verbazingwekkend ben ik veel vocht kwijt in mijn voeten en enkels en is de jeuk in de voeten minder. Nu vraag ik mij af, kunnen je waardes ook zakken zonder medicatie? Had ik dan in mijn PIEK periode in moeten grijpen? Ik laat jullie zodadelijk weten wat ze zeggen.

  30. Daar ben ik dan mijn waardes waren 19. Alles boven de 10 geeft aan dat je het hebt. Ik krijg vanaf nu medicatie om het laag te houden en ik wordt over 13 dagen ingelijd. Ik ben dan precies 36 weken. Begreep dat ze het het liefst doen voor de 37 weken ivm meerdere gevaren. Goede tip voor de vrouwen: je waardes kunnen met de dag verschillen. Ik zit niet in mijn piekdagen dat was twee weken geleden. Ik kon wel door de grond zakken!! Elke nacht tot 3 uur op in een bak ijs koud water met mijn voeten. Pff. Gelukkig is het nu uit te houden. Ik heb het met veel dames te doen 🙁
    Het hoeft niet perse jeuk te zijn, maar gezwollen voetkussens en brandende handen/ voeten kan ook. Succes meiden met alles. Ik hoop dat de kleine straks gezond te wereld komt

  31. Wat een herkenbare verhalen! Heftig!
    Toen ik 34 weken zwanger was kreeg ik ook ondragelijke jeuk. Al snel werd duidelijk dat het om zwangerschapscholestase ging. En inderdaad hier weten de geleerden nog zeer weinig over te vertellen. Dat was schrikken!
    Ik kreeg Ursochol, loratidine en zinkoxideschudsel maar niks hielp tegen de jeuk. Vreselijk!! Ik stond snachts minstens 4 maal onder de koude douche. In week 37 zouden ze de kleine gaan halen maar (gelukkig) kwam ze zelf spontaan in week 35. Ze was 4,5 week te vroeg, maar gelukkig gezond! De jeuk was meteen over. Ik was alleen wel helemaal op van alle slapeloze nachten en zat onder de wondjes en was bont en blauw door al het krabben en duwen tegen de jeuk. (Ze dachten in het ziekenhuis zelfs dat mijn man mij mishandelde)

    Ik ben zwanger geworden doormiddel van hormoonbehandelingen zou dit er iets mee te maken kunnen hebben? Ook lees ik dat het in landen als Bolivia en Peru meer voorkomt. Bolivia is één van mijn reisbestemmingen geweest. Toeval?

    Ik ben behoorlijk angstig voor een eventuele tweede zwangerschap…

  32. Goed stuk. Ook ik kreeg in mijn 1e zwangerschap jeuk, eerst op hele lijf en toen ook op handpalmen en onder mijn voeten. Toen wist ik gelijk dat dat niet goed was. Zelfs in de boekjes die je krijgt over zwangerschap staat namelijk gelijk contact op te nemen bij jeuk op handpalmen en onder voeten, dus vind het vreemd dat het voor jouw verloskundige iets uitzonderlijks was. Ook het lab galzuren zouten (bilirubine) is een heel normale labwaarde. Cholestase is een vrij normaal begrip in de medische wereld (werkkleding zelf ook met bloedwaarden en bilirubine staat er altijd bij). Zo zie je maar weer dat de hele strijd tussen gynaecologen en verloskundigen dan toch wel goed is. Laat elke zwangere in elk geval 1x door een gynaecoloog zien, want zij hebben er toch het meeste verstand van.

  33. Ik heb ook al weken een beetje last en dacht al aan cholestase, omdat zusje t ook gehad heeft en je dan meer kans erop hebt. Maar ik wil echt geen medische bevalling, maar thuis… Zal toch vanmiddag maar ff aan de bel trekken en bloed laten prikken. Want plotselinge dood vam mn kindje zou ecjt vreselijk zijn… Maar zolang t goed te houden was en niet elke nacht en continue wilden we (vk en ik) afwachten. Nu 39.2 weken dus ver zat…

  34. Hoi Esther,

    Eerst wil ik even kwijt dat ik dit een geweldig geschreven blog vindt! Ik heb de link gekopieerd voor vrienden/familie die willen weten wat het is omdat ik precies hetzelfde heb meegemaakt (aan het meemaken ben) met precies dezelfde termijnen 🙂

    Mijn eerste zoontje is gehaald met 39.1 week, ging kapot van de jeuk! Ze hebben de galzure zouten toen niet eens afgewacht omdat mijn waarden zo hoog waren maar die bleken achteraf ook flink verhoogd.

    Nu (met 34.4 weken zwangerschap) weer laten prikken omdat ik vlekjes kreeg die ik de eerste keer ook kreeg (maar waarvan de artsen zeiden dat het er niets mee te maken had) en alat (125 met bovenwaarde 35) en asat (75 met bovenwaarde van 30) dus flink verhoogd! En de jeuk valt nog reuze mee.. Dinsdag zijn de galzure zouten ook bekend en gaan ze een plan van aanpak maken. Van mij mogen ze de kleine met 37 weken halen want voor mij is dat een veel fijner gevoel!

    Wat ik opvallend vind is dat er veel wordt gezegd dat de jeuk moet beginnen in de voetzolen of handpalmen. Dit is bij mij niet overduidelijk het geval geweest. Nu bijvoorbeeld heel erg op de kaaklijn en bij de eerste op de benen en buik.. Ik heb dit de eerste keer wel gezegd omdat ze me anders niet serieus namen 😉 leugentje om bestwil.

    In ieder geval super bedankt voor de blog! Nu hoef ik het zelf niet elke keer uit te leggen maar laat ik gewoon jouw verhaal lezen! 😀

    Lieve groetjes!

  35. Dankjewel voor het online zetten van je verhaal en voor de reacties van alle dames hierop. Na mijn melding van enorme jeuk, stuurde de verloskundige me naar huis met de mededeling dat ik vast zwangerschapsjeuk had. Ik vertrouwde het niet en mijn gevoel werd versterkt door jullie verhalen. Volgende dag aangedrongen op bloedprikken en mijn waarden waren bijna 100. Medicijnen gekregen en met 37 weken ingeleid en moeder geworden van een prachtige en gezonde zoon van inmiddels 5 maanden oud.

  36. Bij mijn eerste zwangerschap ben ik ’s nachts een aantal keer wakker geworden met jeuk, maar omdat ik zelf niets wist over de gevaren van de combi jeuk en zwangerschap, heb ik dit niet serieus genomen. Het was namelijk ook half augustus en bloedheet. Ik sliep in mijn ondergoed met mijn raam open en de muggen zoemden vrolijk door mijn kamer. De jeuk schoof ik dus maar op de muggen… Bij de volgende controle bleek mijn bloeddruk te hoog en keek de vk me geschrokken aan toen ik over de jeuk vertelde. De dag erna heb ik een spoedafspraak gekregen bij de gynaecoloog en ben ik direct opgenomen in het ziekenhuis, en nog een dag later is de bevalling met 37+2 ingeleid. De diagnose was toen zwangerschapsvergiftiging…
    Nu ben ik weer zwanger en heb ik weer last van jeuk, hoewel niet ernstig. Omdat ik nu weet dat ik de jeuk wel serieus moet nemen, heb ik zelf bij de vk (andere praktijk dan bij eerste zwangerschap) aangedrongen op een extra onderzoek in het ziekenhuis, eigenlijk vooral om uit te sluiten dat er iets aan de hand is. Gisteren heb ik bloed geprikt en daaruit is al gebleken dat ik een ‘lichte leverfunctiestoornis’ heb. Gynaecologie neemt de begeleiding van mijn zwangerschap over van de vk en morgen komt de uitslag van de galzuren en zouten. Ik ben benieuwd (en ook wel bezorgd)! In ieder geval ben ik reuze blij dat ik zelf de afspraak bij de specialist (gynaecoloog) heb aangevraagd, anders wist ik niet dat er wat met mijn lever zou zijn! Verder nu maar even afwachten…

  37. Hoi Esther, wat een verhalen… Heel herkenbaar. Ook ik kreeg ondraaglijke jeuk met 27 weken zwangerschap. Bloed laten prikken, waarde was 60. Starten met medicatie. Na een aantal dagen werd de jeuk niet minder, opnieuw bloed laten prikken, waarden 138. Toen moest ik de medicatie verhogen. Een aantal dagen erna weer bloed laten prikken om te checken of de medicatie aansloeg. Helaas… Waarden waren gestegen naar 210, werd gebeld door het ziekenhuis dat ik meteen moest komen. Inmiddels was ik 29+3 zwanger. Daar aangekomen kreeg ik spontaan weeën. Dus weeenremmers, longrijping en magnesium en met spoed naar een academisch ziekenhuis gebracht. We hebben het daar kunnen rekken tot 30+5, maar toen is onze dochter toch echt ter wereld gekomen. Weliswaar op de natuurlijke manier en zonder al te veel complicaties. Een week of 2 erna verdween de jeuk. Gelukkig, want het had niet veel gescheeld of ik had m’n huid eraf geschraapt met de kaasschaaf:/ Met dochter is nu gelukkig alles goed. Maar het zet je wel aan het denken over een tweede kindje. Wil je dit nog een keer meemaken? Wat zijn de voorzorgsmaatregelen die er genomen kunnen worden? Enz enz. Ben benieuwd naar ervaring van anderen.
    Iig erg bedankt voor het schrijven van deze blog!!
    Liefs van een trotse mama!

  38. Dankje voor je blog
    Bij de eerste zwangerschap ook cholestase gehad. Nu van het tweede zwanger en op 22 weken jeuk . Bloed geprikt en galzouten waren iets verhoogt maar niet doet wekkend. Nu is mijn gyn. Al heel tijdje ziek en zegge ze altijd dat de galzouten goed staan . Maar de jeuk savonds blijft soms hevig soms minder hevig . Sommige nachten word ik ook wakker van de jeuk . Ik ben ten einde raad.

  39. Wat een herken herkenbaarheid. In 2009 bevallen van een dochter aan het einde jeuk gehad kon nooit slapen werd geen aandacht aan besteed. Toen de tweede zwangerschap in maart 2013 kreeg ik jeuk vreselijk gewoon een oplettende klinische verloskundige dacht aan zwangerschapschollestase maar de arts vond het allemaal niet nodig. Totdat ik in april 2013 nog steeds jeuk had en hoge bloeddruk. Ik was inmiddels al behoorlijk bekent daar kwam met regelmaat voor ctg had mega vaak harde buiken dit blijkt overige ook heel vaak voor te komen en een vroege symptoom te zijn bij de geringste inspanning had ik harde buiken uiteindelijk werd er in mei wel geprikt op galzouten. De hoeveelheid galzouten willen niks zeggen over de hoeveelheid jeuk. Wel over de risico van de zwangerschap. Uiteindelijk wilde ze eerst mijn testen afwachten voordat ze medicatie zouden starten, maar ik voelde mij steeds slechte en melden mij weer omdat ik ervan overtuigt was dat ons zoontje zou overlijden als ze niks deden toch medicatie gekregen en de volgende dag voelde ik mij zoveel beter wat een wonder die pillen. Hielp dit bij jullie Ook zoveel? Met 36.6 ben ik uiteindelijk bevallen mijn lichaam kon niet meer, en begon zelf al. Het zwaarste vond en vind ik nog steeds dat ik zo ziek moest bevallen ik zie ook heel erg geel en op de foto’s staat dat niet leuk. Ben natuurlijk veel gelukkiger met de afloop van alles. Mijn zoontje bleek uiteindelijk best op het randje te hebben gebalanceerd ctg waren niet elke keer helemaal top.

  40. Hi Esther,

    Ik wil jou bedanken voor het online zetten van deze blog.
    In de week van mijn uitgerekende datum van ons derde kindje kreeg ik vreselijke jeuk over mijn gehele lichaam, met in het bijzonder mijn handpalmen en voetzolen. Ik vroeg mij in eerste instantie af of ik ander wasmiddel had of een andere douchegel. Ik had ook geen bultjes of uitslag en dat bevreemde mij. Na drie dagen was het nog niet weg en ben ik maar gaan googlen. Je leest van onschuldig zwangerschapskwaaltje tot aan jouw blog. Het heeft mij er wel toe aangezet om de verloskundige te bellen. Ik kon meteen terecht. Ik kreeg een verwijsbrief mee voor het ziekenhuis waar ik meteen heen moest. De verloskundige stelde mij gerust met de woorden dat cholestase in zo’n laat stadium (40 weken + 1 dag) niet vaak voorkomt en dat ik waarschijnlijk binnen een paar uurtjes weer thuis zou zijn.
    Eenmaal in het ziekenhuis werd er meteen bloed geprikt en werd ik aan ctg gelegd. Daarna had ik gesprek met de arts. Mijn waardes waren aan de hoge kant en ik zou die dag ingeleid worden. Het was een klap in mijn gezicht, maar op het moment wist ik niets af van de ernst van de cholestase. Je weet dat je in week 40 zit en dat het ieder moment kan gebeuren, maar niet op die manier. Ik moest even de knop omzetten…
    Om 14:00 uur kreeg ik mijn verloskamer toegewezen en twee pilletjes om mijn baarmoedermond soepel te maken. Om 14:45 uur nam mijn lichaam het over en begonnen de weeën. Na een korte en erg heftige bevalling werd om 18:52 uur onze mooie Liv geboren. Op een gebroken sleutelbeentje na, helemaal gezond gelukkig.
    Na een aantal dagen kregen wij bezoek van de verloskundige. Zij vertelde mij op dat moment wat zwangerschapscholestase in houd, dat de artsen tijdens mijn bevalling met samengeknepen billen hebben gezeten, hoe hoog mijn waardes waren en wat de consequentie had kunnen zijn… Ik schrok mij rot en het kwam toen echt wel even binnen. Ik ben zo blij dat ik jouw blog heb gelezen en daardoor aan de bel heb getrokken.
    Bedankt!!!!!!!!!
    Liefs Denise

  41. Hey, wat een nuttige informatie, zelfs voor mensen die hetzelfde hebben meegemaakt. heb zelf ook zwangerschapscholestase gehad en heb toen maar weinig uitleg gekregen, buiten dat het een zeldzaam iets is en zeer gevaarlijk voor het ongeboren kind. Zelf had ik maar af en toe wat jeuk op de buikstreek. Ik had vooral last van bijna constant harde buiken en lichtere stoelgang maar daar werd zeer weinig aandacht aan besteed. Toevallig hebben ze het ontdekt omdat ik door de zwangerschap een niercrisis had en op spoed belandde. Daar hebben ze bij een uitgebreid bloedonderzoek de chollestase ontdekt. Op 36 weken werd ik ingeleid, nog op de dag van de bloedresultaten. De waarden waren ook driemaal hoger dan het maximum. Heel veel geluk gehad dat de baby hard op mijn nier duwde zodat ze onderzoek verrichtten. Wil hierbij vooral aangeven dat mijn grootste symptoom van de zwangerschapscollestase abnormaal veel harde buiken was en maar een beperkt gevoel van jeuk. Ben toen die laatste periode zeker 4 keer naar de afdeling materniteit gegaan wegens de harde buiken en gemeld bij de gynaecoloog maar kreeg enkel medicatie om de baarmoeder te ontspannen, er werd niet aan de galzuurzouten gedacht.
    Vreemd om de vele reacties te lezen van vrouwen die hetzelfde hebben meegemaakt. In mijn omgeving kent niemand het, ik had er vroeger ook nooit over gehoord.
    Bedankt voor de informatie en jouw verhaal!

  42. Wat ben ik blij met jou blog Esther.
    Zo fijn om te lezen dat het vaak gelukkig goed afloopt!
    ik ben vandaag precies 30 weken zwanger van 2 meiden en weet sinds 3 weken dat ik ook cholestase heb.
    Helaas heb ik ook sinds 6 weken zwangerschapsdiabetes en blijft ik maar afvallen door het vele overgeven waardoor er niet veel meer van mij overblijft.
    Op dit moment zit ik aan de maximale dosering medicijnen voor de cholestase en zijn mijn waardes net weer gestegen naar 50.
    ik kan snachts niet slapen van de jeuk en van het piekeren.
    ik weet dat je met piekeren niets opschiet maar ja, als je niet kunt slapen gebeurd dit helaas heel makkelijk.
    Omdat de meiden nog maar 30 weekjes Jong zijn willen de artsen hun nog even laten zitten.
    Iets wat ik extreem spannend vind aangezien de waardes maar doorstijgen en we verder niets meer kunnen doen aan extra medicatie.
    Iedere dag ben ik weer blij als we een goed ctgfilmpje hebben gehad maar mijn God wat gaan de dagen langzaam op deze manier en wat had ik me mijn eerste zwangerschap anders voorgesteld.
    Ik ben bang dat de weken die nog gaan komen een eeuwigheid gaan lijken te duren.

  43. Intens he! Ik herken je hele verhaal 😏 Wat super dat je twee gezonde kereltjes hebt mogen krijgen!
    Mijn dochter is in 2010 geboren, 3,5 wk eerder ingeleid. Ik liep ook al weken (begon rond 30 wk) met vreselijke jeuk, de verloskundige gaf me een mentholgelletje.. ik werd gek van de jeuk en trok aan de bel bij de huisarts voor bloedonderzoek want ik had zitten googelen en kwam met deze symptomen uit op zwangerschapscholestase! Schrok me rot toen ik dat las!
    Na uitslag, direct ziekenhuis, echo’s + ctg, medicatie en daarna dagelijkse controle.
    Gelukkig kreeg ik het bij mijn tweede zwangerschap niet (!) ik had het wel verwacht, en was alert op elk beetje jeuk. Nu ben ik 31,5 wk zwanger van de 3de, ik vind het weer spannend maar probeer vertrouwen te hebben.

  44. Hallo,
    ik heb sinds ik 29 weken zwangerschap ongeveer last van jeuk.. dit is is niet elke dag constant. Begon onder de voeten en is nu vooral armen en benen. Met 30 weken bloedgeprikt 1 waarde iets verhoogd, maar niet zorgwekkend. Maar waar vallen de galzouten eigenlijk onder? Staat niet op het labformulier.. en was de jeuk bij jullie ook wisselend. Bij heftige jeuk moet ik weer prikken, maar wat is heftig 😉
    De jeuk overleef ik wel, maar maak me eerder druk over de baby.

    1. Bij mijn tweede zwangerschap was de jeuk veel minder, maar de galzurenzouten veel hoger. Ik zou dus regelmatig om bloedonderzoek vragen ter controle. Het is een onderzoek dat speciaal moet worden aangevraagd, inderdaad geen standaard onderzoek. Bij een waarde vanaf 40 gaan ze je monitoren, pas dan is er een verhoogd risico op complicaties. Veel sterkte!

    2. Klopt dat de galzure zouten niet op het formulier staan! Bij mij heeft de verloskundige deze er gewoon bijgeschreven. Ook duidelijk vermelden bij het bloedprikken, want nu al twee keer wisten de prikkers niet precies wat het was en welke kleur buisje ze moesten gebruiken.

  45. Zo herkenbaar deze verhalen! Ben momenteel 30 wkn zwanger van ons 3e kindje. Bij de 1e zwangerschap in 2006 cholestase gehad, begon rond 30 weken. Het werd toen niet herkend en moest het maar uitzingen tot einde zwangerschap. Gelukkig met 40 wkn + 1 dag een gezonde dochter gekregen. Bij de 2e zwangerschap in 2009 kreeg ik in week 11 al jeukklachten! Direct aan de bel getrokken. Na bloedonderzoek aan de Ursochol. Dit sloeg goed aan. Toen het eenmaal aansloeg vond de gyn het wel goed om er weer mee te stoppen… huh?? In overleg met MDL arts gewoon doorgegaan. Uiteindelijk na 1 wkn weer een gezonde dochter gekregen. Na deze 2 zwangerschappen nog 2 keer cholestase gehad zonder dat ik zwanger was! Zelfde klachten als tijdens de zwanrerschappen en ik werd deze keren ook extreem geel. D.m.v. medicatie en galblaasverwijdering is dat uiteindelijk weer goed gekomen, maar ben er wel 8 weken zoet mee geweest, beide keren. Nu ben ik 30 wkn zwanger van ons 3e kindje. Ben de hele zwangerschap al erg alert op klachten. Voel me de laatste weken niet zo lekker. Heb wel wat kriebels, maar die intense jeuk is er (nog) niet. Toen ik dat bij de laatste controle aangaf vond de vk het nog geen reden om bloed te laten prikken. Omdat de klachten niet minder worden (ook niet veel erger) en ik morgen weer op controle moet wil ik toch aandringen op bloedonderzoek. Vind het wel heel vervelend dat deze serieuse aandoening niet zo serieus wordt genomen als zou moeten… begreep via vriendin die het ook heeft gehad dat de protocollen rondom cholestase wel verscherpt zijn afgelopen jaren, maar ik merk er nog weinig van. Had de hoop dat door mijn galblaasverwijdering ik het nu niet meer zou krijgen maar het lijkt er toch op dat t een kwestie van tijd is dat de klachten verergeren. Iemand daar ervaring mee? Dat je na een galblaasverwijdering geen cholestase meer kreeg?

    1. Bedankt voor je verhaal! Goed om toch na te laten kijken. Bij mijn tweede zwangerschap was de jeuk minder, maar de waarden veel hoger. De mate van jeuk zegt dus niet alles. De gyn zei tegen mij dat ik het bij een volgende zwangerschap zo goed als zeker nog een keer krijg… Sterkte!

    2. Beste Karin,

      Tijdens mijn zwangerschap (zoontje in april 2015 geboren) ook zwangerschapscholestase gehad.
      Bij mij zijn ook galstenen geconstateerd. Het advies is: galblaas verwijderen. Dit heb ik tot nu toe niet gedaan. Aan de arts heb ik (afgelopen zomer) gevraagd of de cholestase weg blijft bij een volgende zwangerschap als de galblaas eruit is. Zijn antwoord: nee, omdat het voortkomt uit de lever… Kreeg er verder geen uitgebreide uitleg bij..
      Heb nu trouwens ook weer regelmatig dezelfde jeukklachten, terwijl ik niet zwanger ben..
      Maar lees in jouw verjaardag dat je dus ook cholestase kunt hebben zonder zwanger te zijn?

      Groeten Miranda
      Groeten Miranda

    3. Karin. Zou ik via de mail contact met je op mogen nemen over de zwangerschap met cholestase na verwijderen van de galblaas?
      Groeten Miranda

  46. He dames,
    Wat een nare verhalen allemaal zeg! Bedankt voor de duidelijke informatie in je blog Esther. Ik heb een zoontje van 1,5 (mei 2015 geboren), waarbij er met 34wk zwangerschapscholestase geconstateerd werd. Ik had toen al een paar weken jeuk en vertrouwde het al niet. Dit toen meerdere keren aangegeven bij de vlk (ik had al eens gehoord van deze aandoening van een schoonzus die het heeft gehad), maar werd ook eerst afgedaan met gewoon zwangerschapsjeuk en smeren met metholzalf e.d. Toen het onhoudbaar was en ik vertelde dat ik me zorgen maakte dat ik dit had, mocht ik eindelijk prikken. Bleek het toen ook te hebben. Ik moest, als mn zoontje niet zou komen, ook worden ingeleid met 40 weken. Gelukkig kwam hij 6 dagen eerder uit zichzelf. Nu zwanger van ons tweede kindje. Gisternacht kreeg ik ineens weer jeuk. Volgende dag meteen vlk gebeld en net bloed geprikt. Overmorgen de uitslag als het goed is (wat ik overigens al te lang vind duren..). Even spannend nu. Jeuk heb ik ook overal. Vorige zw.schap kreeg ik pas op het eind op handpalmen en voetzolen maar toen had ik al weken op de rest van mn lichaam ontzettende jeuk. De medische wetenschap is er dus ook nog niet zo bekend mee! Het kan dus wel degelijk op andere plekken voorkomen terwijl je het wel onder de leden hebt. Nu even in spanning afwachten… Sterkte voor degenen die er nu mee te maken hebben!

  47. Herkenbaar.
    Heb tijdens de zwangerschap ook zwangerschapscholestase gehad.
    In week 28 kreeg ik ook die vreemde jeuk in mijn handpalmen. Niet heel heftig, dus wachtte het eerst even af. Toch vertrouwde ik het niet helemaal en ben naar de huisarts geweest. Deze heeft gelijk doorgepakt en ben doorverwezen naar het ziekenhuis.
    Na bloedprikken bleken mijn waardes niet hoog te zijn, 11. Maar wel meer dan het minimum van 10.
    Hier vanaf dat moment ook onder controle. Wekelijks ctg en bloedprikken.
    Elke week maar een kleine verhoging in de waardes: 11, 12, 14, 19. Etc
    Dus ik dacht, dat gaat goed. Tot ik met 37+3 dagen ineens gebeld werd. De waardes waren nu in de 70 en mijn zoontje zou de dag erna gehaald worden.
    Gelukkig bevallen van een gezonde zoon.
    Maar wel schrikken hoe snel dit kan gaan.

    Nou heb ik ook galstenen. Dit is net in het begin van de zwangerschap vastgesteld nadat ik al meerdere aanvallen had gehad.
    De galblaas moet er eigenlijk uit, maar heb dit voor mij uit geschoven vanwege de zwangerschap en had ook geen aanvallen meer.
    Nu beginnen deze aanvallen weer en twijfel ik om de galblaas te laten verwijderen.
    Want hoe gaat dat bij een volgende zwangerschap?
    Als je dan weer zwangerschapscholestase hebt, wordt dit dan niet erger doordat je galblaas weg is?
    Een arts heeft mij wel verteld dat je door verwijderen van de galblaas de kans op zwangerschapscholestase niet verminderd of verdwijnt.
    Maar kan erger worden dan?

    Mocht iemand het antwoord weten 🙂

  48. Sinds 3 jaar weet ik nu waar ons kindje aan is overleden na 39 weken !
    Dat was in 1981! Maar het is als de dag van gister!
    Ik kreeg de laatste weken verschrikkelijke jeuk over mijn hele lichaam!
    Zat de hele dag in een koud bad! Kreeg een mentol smeerseltje van de arts! Niks hielp! Ook acgteraf warschijnlijk een galsteen aanval gehad! De laatste week zakte de jeuk wat weg! Ging voor controle week 39 naar de huisarts! Alles goed! De volgende dag voelde ik geen leven meer! En kreeg ik weeen ! Naar het ziekenhuis gebracht, maar ons kindje was al overleden! Ze stonden voor een raadsel! Gewoon laten geboren! Dat was verschrikkelijk, het was een mooi meisje van 6 pond en 3 ons! Helemaal gaaf! Ze wilden graag sectie doen om te kijken hoe dit kwam! Maar ze konden het niet vinden! Een raadsel zeiden ze! 6 week later ben ik geopereed aan galstenen! Bij de volgende zwangerschap erg goed in de gaten gehouden maar ze wisten niet waar ze naar moesten kijken! De laatste 5 week uit voorzorg opgenomen! Had wel jeuk maar in veel mindere mate! 2 week voor de uitgerekende datum besloten ze me uit voorzorg in te leiden! Dat mislukte halsoverkop een keizersnee! Maar een gezonde zoon! 2 jaar later weer zwager! Had weer wat last van jeuk!
    Maar ze wisten niet wat het was! Alles leek goed, maar toch wilden ze geen risico nemen en de baby uit voorzorg halen bij 38 week! Zou nu onder plaatselijk verdoving,
    Maar ook dat ging mis! Dus snel de baby gehaald,,,, net op tijd! Het vruchtwater zat vol met ontlasting en had ze het al wat in de longetjes! Had geen uur meer moeten zitten vertelde de arts! Maar weer wisten ze niet wat het was!
    Maar mijn dochter zwanger! In 1993! Kreeg de eerste maanden erg jeuk! Maar de arts maakte zich er niet druk om! Wel waren de galwaarden niet goed! Naar een week of 5 was het weg! Met 30week kwam het wat weer! Met 32 week kreeg ze weeen! En waren niet te stoppen! De baby kwam! Hij was klein, maar een vechter! Bleek dat de galwaarden van mijn dochter niet goed waren, en zeiden ze dat ze cholostase had!
    De arts vertelde dat het erfelijk was! Ook zij had op 14 jarige leeftijd al de galblaas eruit gekregen! Wat waren we blij dat alles goed is gegaan! ook fijn dat ik nu weet na al die jaren, wat het geweest is! Wilde mijn verhaal graag even kwijt!

    1. Ik leef erg mee met jullie.
      Na het lezen van al deze pijnlijke getuigenissen kan ik niet begrijpen dat nog zoveel onwetendheid over zwangerschapcholestase bestaat. Als 72 jarige moeder van drie dochters (bevallen in 1968, 1971 en 1973) begrijp ik wat het is om de reden van overlijden van je baby te kennen.
      Mijn zwangerschappen gingen omtrent de 6de maand gepaard met hevige jeuk en slapeloosheid. Bij de geboorte van de oudste dochter had ik de geelzucht en werden galstenen vastgesteld. Na de geboorte van de 2de dochter heb ik die laten verwijderen. Het jaar erop was ik zwanger van nummer 3 maar waren de symtomen even erg, ook bleven ze na de geboorte een maand duren. Mijn 3de dochter is op de voorstelde bevallingsdag geboren. Ze ademde niet onmiddelijk en trok helemaal wit. Ze heeft veel extra zorg gevraagd en gekregen in verband met voeding. Ze begon pas te stappen aan 22 maanden. De kinderdokter bracht de moeilijke geboorte daarmee in verband.Toch een opluchting om dit te horen. Verstandelijk is er niets mislopen door dit zuurstoftekort. Zelf heb ik eerst over deze ziekte gehoord in 2006 en weer was dat een grote opluchting. Intussen zijn mijn dochters allen bevallen en hebben ze mijn problemen niet geerfd.
      Af en toe lees ik een franse blog (cholestase.skyrock.com) en daar heerst eveneens veel onbegrip. Toch zijn er veel gevallen waar de bevalling bij de 36 maand wordt ingezet. Daar kan ik me heel goed in vinden. ICPCARE.ORG is op facebook. Er is steun te vinden!

  49. Hey allen.

    Misschien zelfde verhaal, maar wil het even delen.

    Ik had vrijdag avond 10-02-2017 last van erge jeuk. Vooral snachts. Verloskundige nam het serieus en mocht maandag voor 13:00 naar het ziekenhuis voor bloedprikken en hoor maandag middag de uitslag. En wat blijkt; we hebben alle uitslagen, het ziet er allemaal prima uit; behalve gal zuur zout, die hebben we nog niet zegt de gynaecoloog tegen mij. Ik moest wachten op dinsdag.

    Ik heb dinsdag contact gehad met mijn verloskundige en helaas heeft mijn gynaecoloog de verloskundige telefonisch doorgegeven dat mijn bloeduitslag goed was (en niet vermeld dat we nog op uitslag van gal zuur zout wachten)

    Dinsdag kreeg ik telefonisch van de gynaeceloog dat de afdeling die bloedafneemt en verstuurd naar laberatoruim te laat was met het versturen van mijn bloed. Dat we daarom op morgen moesten wachten.

    Ik was het er niet mee eens en gaf aan dat alle symptonen gewoon overheen komen (donker urine licht kleur ontslasting, snachts is het erger, begon met jeuk in de handpalmen en voetzolen)
    en dat ik me zorgen maak om de gezondheid van mijn baby.

    De gynaecoloog heeft dit besproken met haar collega en belde mij terug met de mededeling ” DAT ZIJ GEEN ZORGEN MAAKTEN ALS MIJ en dat ik morgen ochtend een brief kon ophalen voor bloedprikken om de rest van de waarden nogmaals te laten bepalen en dit vergelijken met die van Maandag (dus niet de gal zuur en zout) + ctg scan erbij”

    Ik was woensdag 8:20 voor ophalen van brief (want je kon tot 13:00 nog laten prikken)
    Nou ik kreeg toen te horen dat mijn gal zuur en zout waarden op 47 stond en dezelfde dag ingeleid kon worden.

    Gelukkig is alles goed gegaan en had ik geluk dat ik al 3 cm ontsluiting had!

    Het komt er op neer dat ik me niet dat de eerste gynaecoloog waar ik maandag een consult had, mij niet serieus heeft genomen en mijn uitslagen pas woensdag bekend waren ipv maandag middag.

    1. Wow dat is snel gegaan. Goed dat je vol hield zeg, anders was je gewoon met niets naar huis gestuurd.
      Hier duurt de galzuren uitslag steeds een week 😔

  50. Wauuuuw.. Ik ben echt blij met deze blog! Ook dankzij deze blog ben ik erachter gekomen dat ik zwangerschapscholestase heb. Had de hele nacht ontzettende jeuk aan mijn handen en voeten.. Niet uit te houden. Direct opzocht op internet en kwam op deze blog terecht…
    Dus 100maal dank. Hoe het hier af gaat lopen is allemaal nog ontzettend onzeker. Ben nu 35 weken.. Morgen groei echo & vrijdag weer gesprek met gynaecoloog..

  51. Ook ik heb dit meegemaakt 2 keer, met mijn eerste zwangerschap een zoontje (26-01-2015) had ik een week voor de uitgerekende datum onwijs last van jeuk over mijn hele lichaam maar niet op mijn handpalmen of voeten.
    Met aandringen van mijn moeder ben ik naar de vk gegaan, had trouwens foto’s van mijn lichaam gemaakt omdat de rode bulten alleen maar kwam opspelen als ik gekrabd had en ik dit alleen maar savonds had, na het zien van de foto’s heeft de vk mij doorverwezen naar het ziekenhuis. De volgende ochtend ben gebeld door het ziekenhuis dat mijn waarden hoog waren (70) en dat ik gelijk naar het ziekenhuis moest komen om ingeleid te worden ik was toen 37 weken, verder hebben zij mij eigenlijk niks verteld hoe ernstig dit was voor mijn zoontje maar gelukkig een gezonde jongen van nu al 2,2 jaar.

    Mijn tweede zwangerschap (18-10-2016) waren mijn waarden ook vrij hoog en liep ik bij een andere vkpraktijk. Bij deze zwangerschap had ik de hele zwangerschap door jeuk aan mijn buik maar vergeleken met mijn eerste zwangerschap bijv geen last van over mijn hele lichaam en ik vergeleek alles met mijn eerste zwangerschap, wel had ik in augustus 2016 last van een beetje jeuk aan mijn handpalmen en voeten, meerdere malen dit ook doorgeven aan mijn vk maar zeiden ze dat de jeuk op mijn buik hoorde en dat van mijn handen en voeten doorzette ik het moest doorgeven, de jeuk op mn handen en voeten zette dus niet door en liet ik het daarbij omdat ik vertrouwen had in het vkpraktijk hun weten wel waar ze mee bezig zijn toch?
    Op 18-10-2016 had ik vroeg in de middag een groeiecho op praktijk omdat ze vonden dat de baby niet “goed” groeide, op de groeiecho kwamen ze echter achter dat het hartje niet meer klopte, ik ben diezelfde dag later in de avond op een natuurlijke manier bevallen.
    Uit onderzoek van het ziekenhuis (placenta en navelstreng) ben ik mijn dochter verloren van 38 weken en 4 dagen aan zwangerschapscholestase met een waarde van 49.

    Ik wilde graag mijn verhaal kwijt zodat dames die dit herkennen en niet serieus worden genomen dit toch zodanig doorzette (wat ik helaas niet heb gedaan door te weinig informatie overigens van het ziekenhuis/vk) want dit gaat immers over kinderlevens en moet dit serieuzer worden genomen.
    Laten jullie ook na de zwangerschap testen op galzuren zouten want ik ben zelfs na de zwangerschap op een waarde van 65 en wordt ik nu doorverwezen naar het amc om uit te zoeken waarom ik dit nog heb en of ik eventueel nog zwanger kan worden, wat nog steeds mijn wens is.
    Ik wens voor alle dames geen afloop zoals ik die heb meegemaakt en laat mijn verhaal een wijze les zijn voor iedereen!

  52. Ik heb net nog te vk gebeld na het lezen van dit artikel. 38 en een halve week en al twee nachten jeuk. Het is makkelijk uit te houden, maar de angst slaat me om het hart als ik lees dat ik mijn dochter zou kunnen verliezen.
    Morgen komt ze langs om bloed af te nemen. Ik weet, de gezondheid van mijn kindje is het belangrijkste, maar ik zou zo verdrietig zijn als ik in het ziekenhuis eindig met een inleiding.
    Maar ik vraag me af: ik las dat de kans op zwcholestase tussen de 1-2% lag. Maar uit deze blog en haar reacties maak ik op dat dat gehalte best een heel stuk hoger zou kunnen zijn?

    1. Ja, de vraag is of de klachten bij alle vrouwen tot deze diagnose leiden, of dat er veel vrouwen zijn die zich niet eerder melden. Hoe is het inmiddels bij jou afgelopen? Hartelijke groet, Esther Kaper

  53. Hi Esther,
    Wat grappig dat ik je verhaal nu lees. Ik ben nl een van de andere twee vrouwen die op 3 januari 2015 in Blaricum is bevallen! Iid ook ingeleid vanwege de cholestase.

    Ik ben nu voor de 2e x zwanger (15wk) en ben al lekker aan het jeuken. Maar nog niet zo ernstig als tegen het einde van mijn 1e zw.
    Ik hoop dat ik het nu niet heb, vond inleiding niet prettig plus mijn zoontje was eigenlijk ook nog niet klaar voor dus we hadden wat opstart problemen. Maar goed we wachten het af.
    Leuk om je ervaring te lezen.

    Groeten

    1. Hai Michelle, wat bijzonder dat je reageert, leuk zeg! Heftig dat jullie opstartproblemen hadden. Het is niet niks, zo’n inleiding.

      Bij mijn tweede zwangerschap was de jeuk in het begin ook veel minder, maar de waarden veel hoger. De mate van jeuk zegt dus niet altijd alles. Als je al jeuk hebt, zou ik alvast je bloed laten controleren. De kans dat je het opnieuw hebt, is heel groot.

      Groetjes en dank voor je reactie!
      Esther Kaper

  54. Zijn er ook zwangeren die een eerste zwangerschap cholestase hebben gehad en de 2e niet?
    Ik had mijn eerste zwangerschap een kleine verhoging (vanaf week 26) in mn waarden en ben toen bevallen (spontaan) bij 37 wk en 2 dagen. De waardes liepen aan het eind wel op.
    Nu 25 weken zwanger, al tijdje jeuk aan handpalmen en voeten, vooral s avonds en s nachts. Herken t van de eerste zwangerschap, maar toch zijn de waardes goed. Heel fijn natuurlijk, maar snap mn jeukklachten niet.

    1. @Cora hier ook precies zo. Eerste zwangerschap vanaf derde trimester verhoogde galzuren en spontane geboorte vlak voor de geplande inleiding. Nu al weken wisselend jeuk, 1x lab geprikt dat was normaal. Deze week toename van de jeuk met name snachts, dus lijkt er met 34wkn wel weer echt te zijn.
      Soms is het zo dat de jeuk vooraf gaat aan afwijkingen in de galzuren, protocol van de gynaecologen(ned ver obstetrie en gynaecologie) ten aanzien van cholestase is elke 1-2 weken prikken en zeker bij aanhoudende klachten.

      1. Bedankt voor je reactie. Toch fijn om iemand te horen die het herkent (ookal gun je dit niemand) Hoe is t nu met jouw? Al meer duidelijkheid?
        Ik krijg over een week de uitslag van de 2e keer bloedprikken. Klachten blijven….

  55. Hallo Esther,
    Ik moet je nog steeds bedanken voor je blog. Alweer 15 mnd geleden bevallen van een gezonde dochter. Terwijl ik tijdens de zwangerschap wakker lag van de jeuk, heb ik je blog vaak gelezen en steeds gedacht, het zal bij mij wel niet zo zijn. Tot ik bij 36 weken dacht, nu moet ik het zeker weten! Naar het ziekenhuis gebeld en moest meteen komen en bij 37 weken ben ik ingeleid en de bevalling is heel soepel verlopen. Ik was ook eindelijk uitgeslapen omdat ik door de ursochol geen jeuk meer had. Ik had bij de gyneacoloog wel geklaagd over jeuk, maar hier is niet (genoeg) op doorgevraagd, achteraf gezien. Zo blij dat ik bij je blog uitgekomen ben 🙂 Dank nogmaals. Ik begreep dat niet iedere vrouw bij de tweede er ook last van heeft. Misschien een geruststelling voor sommigen die dit lezen.

    1. Hai Natasha, dank voor je berichtje. Heel graag gedaan, het is zo fijn om te lezen dat veel vrouwen iets aan deze blog hebben gehad! Goed te horen dat je bevalling soepel is verlopen. Veel geluk met je kleintje! Groetjes, Esther

  56. Ik zit in mijn derde zwangerschap en heb wederom jeuk. Niet een beetje.. maar overal. Al mijn waardes zijn normaal gal zuren zouten zit onder de 10. Leverwaardes verder ook normaal.. niemand weet waarom ik jeuk heb. Het vreemde is ook dat ik het bij alle 3 dr zwangerschappen heb. En dat de jeuk weg is zodra de baby geboren is. De gynaecoloog zei gekscherend je bent allergisch voor het zwanger zijn. Dinsdag zou ik ingeleid worden met 37+5 maar heb vandaag al gebelt aangezien het steeds roer word en ik alles kapot krab en ik alleen maar wil huilen. Ze noemen het in mijn dossier wel cholestase maar eigelijk staan ze voor een raadsel.

  57. Ha Esther,
    Heb je een indicatie hoe ernstig of vaak de jeuk ‘moet’ zijn? Ben 18 weken zwanger en sinds een paar dagen enkele momenten per dag jeuk in handpalmen en voetzolen. Niet heel ernstig maar wel dat het opvalt (dat ik denk heb ik schurft ofzo?!). Heb het soms ook een dag niet.. Geen afwijkende ontlasting of urine… Ik zal het iig bij mijn verloskundige melden!

    1. Dag Anne, het kan nooit kwaad om de jeuk te melden bij je verloskundige en evt. bloed te laten prikken en op je galzurezouten te laten controleren. Handpalmen en voetzolen is typische jeuk bij cholestase, dus het zou kunnen. Hartelijke groet, Esther

  58. Hi Esther,
    Voor het eerst dat ik dit hoor! Tijdens de zwangerschap van mijn zoontje in 2015 had ik tot het laatst een ideale zwangerschap tot week 37 toen brak ik ineens uit, zat helemaal onder de kleine pukkeltjes en had jeuk om gek van te worden, sliep niet meer en vooral daardoor maakte ik me zorgen met de bevalling voor de deur. Afspraak in het ziekenhuis bij de dermatoloog stond gepland voor week 38.5 maar precies op die dag waren de weeen begonnen en die nacht bevallen van een prachtige zoon wel met wee-opwekkers wegens vermoedelijk meconium in het vruchtwater en hij is geboren met een klaplong dus daarna nog vier dagen in het ziekenhuis moeten blijven. Ik heb destijds inderdaad alleen menthol poeder en zalf gehad en na de bevalling een zalf tegen de jeuk die ik van de pukkeltjes nog had maar er is geen bloed afgenomen. Kort na de bevalling ook nog ik vermoed netelroos gehad, hele grote jeukende bulten over mijn hele lichaam. Zijn de pukkeltjes en misschien de netelroos ook bekend, want ik ben nu in verwachting van een tweede kindje en vraag me dus zeer af of ik bij mijn zoontje ook cholestase had ook mede aangezien hij 1,5 week te vroeg geboren is.
    gr

    1. Wat een verhaal… Heftig joh. De kans dat je het bij een tweede opnieuw krijgt, is heel groot. Het is alleen niet te zeggen of je echt cholestase hebt gehad, dat is alleen vast te stellen door het meten van de galzure zouten. Zodra je enige jeuk ervaart, dat langer dan een paar dagen aanhoudt, zou ik aandringen op bloedonderzoek. Veel geluk met je zoontje! Groet, Esther

  59. Met 28 weken zwangerschap naar de verloskundige gebeld met het feit dat ik al een week ernstig jeuk had. En mijn man wakker schrok van een soort raspend geluid.
    Dat was ik dus, onbewust in m’n slaap aan het krabben.
    De verloskundige stelde een aantal vragen over of de jeuk ook op handen en voeten was.. dit was wel het geval. Ik kon die middag “even” bloedprikken in het ziekenhuis.
    Daar aangekomen kreeg ik een kamer, uh… Pardon?
    Dit was zodat we direct een hartfilmpje konden maken en een plekje hadden om te wachten op de uitslag.

    Ik had in eerste instantie een waarde van 17 met de galzure zouten.
    Kreeg de tabletten en een menthol gel mee.
    2 weken later op controle op maandag, maar hoefde geen bloed meer te prikken. Dit vond ik wat vreemd, maar prima.
    Had wel aangegeven dat de jeuk niet minder was geworden, dus besloten de dosis wat te verhogen van de tabletten.

    Die vrijdag nogsteeds ernstig veel jeuk en belde even om te overleggen wat we konden gaan doen. Laatste optie, dosis naar de maximum vermogen. Ik was toen 32 weken zwanger. Maar wel afgesproken dat als deze dosering nog niet veel zou veranderen ik zondag zou bellen.

    Zo gezegd zo gedaan. Zondag gebeld.
    Bloedprikken en ctg gemaakt.
    Waarden waren van 17 naar 238 gegaan in 3 weken tijd!!
    Ik werd opgenomen, maar nog geen behandelplan. Wellicht direct inleiden.
    Maandag was er weer geprikt, waarden 100 punten gezakt. Maar wel nog ernstig hoog.
    Ondertussen kwam er een plan. Proberen vol te houden tot week 34.

    Op dit moment van schrijven ben ik 33+2
    En zolang ik het nog volhoud wordt ik a.s. vrijdag ingeleid.
    Vreselijk spannend om te weten dat je kindje zo vroeg op de wereld gaat komen.

    Sterkte iedereen die last heeft van deze vreselijke gekmakende jeuk!

  60. Hoi hoi, hier 35 weken zwanger van de tweede. En krab me al 2 weken kapot.. mn galzure zouten zijn echter goed, binnen de normen.. maar ik vertrouw het niet. Bij mijn eerste heb ik cholestase gehad en mn moeder bij alledrie haar kinderen
    deren. Zou ik nog ergens anders op moeten laten prikken? Kan me er ergens niet zomaar bij neerleggen dat ik het niet heb..

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *